Artikel

EU AI Act voor zzp'ers: wat geldt voor jou?

Gebruik jij AI-tools in je opdrachten of eigen bedrijf? Dan valt de EU AI Act ook op jou van toepassing. Wat er al geldt, wat er aankomt en hoe je het simpel regelt.

Kort antwoord
  • Ja, de EU AI-verordening geldt ook voor zzp'ers en freelancers die AI-tools gebruiken in hun werk. Artikel 4 (AI-geletterdheid) is al van kracht sinds 2 februari 2025.
  • Voor de meeste zzp'ers betekent dat: begrijpen hoe de AI-tools die je gebruikt werken, wat de beperkingen zijn, en dat bijhouden. Geen uitgebreide compliance-operatie nodig.
  • Gebruik jij AI in een hoog-risico-toepassing (denk aan CV-screening voor recruitment of diagnostische AI in de zorg)? Dan gelden strengere regels vanaf 2 augustus 2026.
  • Het proportionaliteitsbeginsel geldt: van een zzp'er worden minder uitgebreide maatregelen verwacht dan van een grote organisatie. Maar de basisverplichting is dezelfde.

Geldt de EU AI Act ook voor mij als zzp'er?

Een veelgestelde vraag van freelancers en zzp'ers: 'Dat EU AI Act verhaal is toch voor grote bedrijven?' Nee. De EU AI-verordening geldt voor iedereen die AI-systemen aanbiedt of inzet in een beroepsmatige context in de EU — zzp'ers en eenmanszaken inbegrepen. Artikel 4 van de verordening verplicht alle 'aanbieders en gebruiksverantwoordelijken' om te zorgen dat medewerkers of zijzelf voldoende AI-geletterd zijn. Als je ChatGPT gebruikt voor je offertes, Canva AI voor je marketing of GitHub Copilot voor je code, val je onder die verplichting. Het goede nieuws: de verordening werkt met het proportionaliteitsbeginsel. Wat van jou verwacht wordt als zzp'er is aanzienlijk minder dan wat van een bedrijf met vijftig medewerkers wordt verwacht. Maar niets doen is geen optie meer.

Wat geldt voor zzp'ers en wanneer

Drie niveaus afhankelijk van hoe je AI gebruikt

Niet elke zzp'er zit in dezelfde situatie. De verordening maakt onderscheid op basis van hoe en voor wat je AI inzet.

Niveau 1: AI als productiviteitstool (de meeste zzp'ers)

Gebruik je AI puur om sneller te werken — een samenvatting, een tekstconceptje, een code-snippetje — zonder dat de AI-output direct een beslissing neemt die anderen raakt? Dan geldt artikel 4 (AI-geletterdheid) en dat is het. In de praktijk: zorg dat je begrijpt hoe de tool werkt en wat de beperkingen zijn. Documenteer dat je dit weet. Voor een zzp'er is dit letterlijk: weet hoe ChatGPT werkt, weet dat het hallucioneert, weet wanneer je de output moet controleren. Meer is niet vereist. Er is geen uitgebreide administratie nodig.

Niveau 2: AI die opdrachten of derden direct raakt

Lever je als recruiter AI-gegenereerde kandidaatscores aan een opdrachtgever? Ben je zorgverlener en gebruik je AI-tools bij diagnostiek? Ben je financieel adviseur en gebruikt je software AI voor risicobeoordelingen? Dan val je als deployer (gebruiksverantwoordelijke) ook onder Bijlage III-verplichtingen voor hoog-risico-AI — ook al is het jouw klant of opdrachtgever die besluit. In dat geval zijn menselijk toezicht, een AI-register en rol-specifieke AI-geletterdheidstraining verplicht. De handhaving van Bijlage III start op 2 augustus 2026.

Niveau 3: je bouwt AI-systemen voor klanten

Ontwikkel je als freelance developer of consultant AI-systemen voor opdrachtgevers? Dan ben je 'aanbieder' (provider) onder de verordening en gelden nog strengere verplichtingen: conformiteitsbeoordeling, technische documentatie, CE-markering bij hoog-risico-AI. Dit is de zwaarste categorie en relevant voor een kleine maar groeiende groep zzp-developers en AI-consultants. Als je in deze categorie valt, is juridisch advies aan te raden.

Praktisch stappenplan

Wat doe je als zzp'er om aan de EU AI Act te voldoen?

Voor de meeste zzp'ers (niveau 1) zijn drie stappen voldoende: (1) Maak een AI-inventarisatie voor jezelf — schrijf op welke AI-tools je gebruikt en waarvoor. ChatGPT voor tekst, Canva AI voor graphics, Copilot voor code? Noteer het. (2) Begrijp hoe elke tool werkt op hoofdlijnen — hoe wordt de output gegenereerd, wat zijn de bekende beperkingen en risico's, wanneer controleer jij de output? Dit hoeft geen essay te zijn: een half A4 per tool is prima. (3) Bewaar het als onderdeel van je bedrijfsadministratie — net zoals je een urenregistratie bijhoudt, doe je dit erbij. Zo kun je bij een controle aantonen dat je aan artikel 4 voldoet. Val je onder niveau 2 (AI in hoog-risico-toepassingen)? Dan heb je aanvullend een AI-register, menselijk toezichtbeleid en gedocumenteerde AI-geletterdheidstraining nodig. De AI Act Scan van Delahaye Solutions helpt je om in een week van nul naar audit-klaar te gaan.

Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over de EU AI Act voor zzp'ers en freelancers

Ik ben zzp'er en gebruik alleen ChatGPT af en toe. Geldt de EU AI Act dan voor mij?
Ja, artikel 4 (AI-geletterdheid) geldt ook voor jou. Maar de verplichting is proportioneel: van een zzp'er die af en toe ChatGPT gebruikt, wordt verwacht dat je begrijpt hoe de tool werkt en wat de beperkingen zijn. Een korte persoonlijke notitie daarover in je administratie volstaat in de meeste gevallen. Er is geen uitgebreide compliance-operatie nodig.
Mijn opdrachtgever is een groot bedrijf. Moeten zij de AI Act voor mij regelen?
Niet volledig. De verantwoordelijkheid is gedeeld. Je opdrachtgever is verantwoordelijk voor de AI-compliance binnen zijn organisatie en voor de AI-systemen die hij inzet of bouwt. Jij bent als zzp'er verantwoordelijk voor hoe jij AI gebruikt in jouw werkzaamheden. Als jij AI-tools inzet die niet door je opdrachtgever zijn goedgekeurd of gedocumenteerd, is dat jouw compliance-verantwoordelijkheid.
Wat is hoog-risico-AI en hoe weet ik of mijn werk daarmee te maken heeft?
Bijlage III van de EU AI-verordening noemt acht categorieën hoog-risico-AI: werving en selectie (CV-scoring, kandidaatranking), kredietbeoordeling, biometrische identificatie, onderwijs en beroepsopleiding, toegang tot essentiële diensten (verzekeringen, banken), veiligheidscomponenten in infrastructuur, rechtshandhaving en migratie. Als je werk in een van deze sectoren valt en je gebruikt of bouwt AI voor die toepassing, is er een grote kans dat je met hoog-risico-AI te maken hebt.
Wanneer gaan de strengste regels in voor zzp'ers?
Artikel 4 (AI-geletterdheid) geldt al vanaf 2 februari 2025. De strengere verplichtingen voor hoog-risico-AI (Bijlage III) worden gehandhaafd vanaf 2 augustus 2026. De EU werkt via de 'Digital Omnibus' (november 2025) aan een mogelijke vereenvoudiging van de verplichtingen voor kleine bedrijven en zzp'ers, maar dat voorstel is nog niet definitief aangenomen.
Wat kost de AI Act Scan en is die ook voor zzp'ers?
Ja, de AI Act Scan is er ook voor zzp'ers en kleine teams. Vaste prijs: €750 voor kleine teams en zzp'ers; €1.500 voor bedrijven met 10-50 medewerkers. In ongeveer een week: AI-inventarisatie, risicoclassificatie, AI-register en AI-beleid, en de gedocumenteerde AI-geletterdheidstraining — zodat je bij een controle een audit-klaar dossier hebt.

AI Act snel en simpel geregeld als zzp'er?

Plan een gratis intake voor de AI Act Scan. We kijken samen naar welke verplichtingen voor jou gelden en wat je nodig hebt — gratis en vrijblijvend.

Plan een gratis AI Act intake →

Gratis en vrijblijvend · Reactie binnen één werkdag · Vaste prijs vooraf, geen verrassingen